ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
25
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
بوذ و مزاج منى بدرتر بوذ فرزند ماذه آيذ و برعكس اين ، اكر قوت منى بدر « 1 » قوىتر بوذ و مزاج منى ماذر كرمتر بوذ « 1 » فرزند نر آيذ و مزاج هر اندامى جن درست بوذ اعنى بر حال طبيعى ، غذا را به صورت خويش گرداند تا به آخر عمر و كر اندامى بروذ و كم كردذ از اندامهاء مفرده و مركبه باز نيايذ از قبل آنك قوت منى « 2 » به اول كون وى ( f . 20 ) بوذه بوذ « 3 » اكنون « 4 » بجاى نيست و ز خون « 3 » بىقوت منى باز نيايذ « 5 » و جن فاعل منى بوذ و منفعل خون ، منفعل بىفاعل كار نتواند كردن « 6 » . بس اكر كسى كويذ شايذ كى باز آيذ آن اندام رفته كى كون او « 7 » از منى بوذ ، اين ممكن « 8 » بود ليكن « 8 » آن اندام دندان « 9 » بود و بسالهاى كوذكان بوذ و بجز ازين جيزى « 10 » ممكن نبوذ و علت اين بجاى ديگر ياذ كنم . و اندر خون قوّت هر جهار خلط بيايذ تا تمام غذا بوذ و ازين قبل بوذ كه طبيعت ما از عناصر مفرد اعنى خاك و آب و هوا و « 11 » آتش « 11 » غذا نتوانذ كردن تا انكاه كى مركب نكردذ و استحالت نكند به صورت نبات يا حيوان ، و نيز از هر نباتى و از هر حيوانى اين « 12 » غذا نتوانذ كردن تا انكاه كى آن حيوان يا آن نبات ملايم و مشاكل مزاج ما نبوذ ، جه طبيعت ما مر داروها را بجوهر خويش استحالت نتوانذ كردن و اندامها را غذا نتوانذ داذن و نه از كوشت مار كشنده و حيوانات كشنده غذا تواند كردن « 13 » ، باز از كوشت كوسبند و كوساله نيكو غذا تواندكردن و از كوشتهاء ديگر جن كوشت مرغان خانكى و كبوتربجه و كبك و از بعضى بيشتر غذا يابذ و از بعضى
--> ( 1 - 1 ) - ف : تر بوذ و مزاج منى مادر خشك بوذ . ( 2 ) - ب ه : كى . ( 3 - 3 ) - ف : اكر بجاى نيست و ان خون . ( 4 ) - ب ه : آن . ( 5 ) - در « ب ه » « بىقوت منى باز نيايذ » با كلمات « لا - الى » مشخص شده و بجاى آن افزوده : « و از خون نيايد انج از منى ايد ، خ » ( 6 ) - ف : كردن نتوانذ . ( 7 ) - ف : وى . ( 8 - 8 ) - ف : نبوذ و لكن . ( 9 ) - ب ه : كودكان خرد بود ، صح . ( 10 ) - ف : « چيزى » ندارد . ( 11 - 11 ) - ف : تابش آفتاب . ( 12 ) - ف : « اين » ندارد . ( 13 ) - ف : نتواند كردن .